İmalat süreçlerinde eğer kimyasal maddeler kullanıyorsanız, bu kimyasalların yanma ve parlama özellikleri, malzeme güvenlik bilgi formu aracılığı ile  kontrol edilmeli ve patlama ihtimaline karşı, yapılacak risk değerlendirmesi ile gerekli önlemler alınmalıdır.  

Alınan bu önlemlerin sıralandığı talimat, form ve hesaplamalara, patlamadan korunma dokümanı adı  verilir ve bu doküman, İşyerlerinde oluşabilecek patlayıcı ortamların tehlikelerinden çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak amacıyla hazırlanır.

Hazırlanan bu doküman aynı zamanda, tehlikeli bölgelerin sınıflandırıldığı bir risk değerlendirmesi olup, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve çalışan temsilcilerinin de bulunduğu ortak bir çalışmadır.

Fabrika Sahası İçinde Yapılacak Çalışmalar:

  1. İşletme içinde kullanılan bütün kimyasalların güvenlik bilgi formları kontrol edilerek yanıcı ve parlayıcı özelliği bulunan kimyasallar tespit edilecektir.
  2. Tespiti yapılan bu kimyasallar, günlük kullanım miktarına ve üretim süreçlerine göre tasnif edilecektir
  3.  Son olarak da risk değerlendirme yönetmeliğinin 8/1-r maddesine göre, sadece parlama ve patlama ihtimalinin değerlendirildiği risk analizi yapılacaktır.

Patlamadan Korunma Dokümanı İçeriğinde Bulunacak Bilgiler:

  1. Risk taşıyan her bölümde, muhtemel patlamanın şiddeti TNT cinsinden hesaplanacak ve olası patlamanın çevreye vereceği tahribat belirlenecektir.
  2. İşletme içinde yaşanacak muhtemel patlamanın şiddetini ve buna bağlı oluşan zararı sönümleyecek menfez boşluklarının alanları hesaplanacaktır. (BYKHY)
  3. IEC EN 60079-10-1:2021 Standardına göre, tehlikeli bölgelerin hangi zone sınıfında olduğu hesaplanacak ve bu zone bölgelerine uygun ikaz ve uyarı levha asılma noktaları belirlenecektir.
  4. Parlama ve patlama riskini azaltacak üretim organizasyon ve teknik önlemlerin belirtilecektir
  5. Hesaplama sonucu tespit edilen bölgelere (zone) uygun olan exproof ekipmanların ve KKD kategorisi belirlenecektir. (Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemlerle İlgili Yönetmeliğe (94/9/AT) göre,)

Doküman Hazırlanmasında Kullanılacak Standartlar:

  • TS EN 60079-10-1:2021
  • TS EN 60079-10-2:2022
  • TS EN 60079-20-1
  • EN 14470, EN 16955, EN 12100, EN14797, EN 6285-3
  • NFPA 499,704

PKD Raporu için Talep Edilen Bilgiler.

  1. İşyerinde yanma ve parlama özelliği taşıyan kaç tane kimyasal var.
  2. Bu kimyasallar hangi üretim süreçlerinde kullanılıyor ve günlük kullanım miktarları ne kadar
  3. Kömür, tahıl tozu, un veya şeker gibi patlayıcılık özelliği bulunan tozlu ortam oluşumu var mı
  4. Firmanın Acil Durum Tahliye Planı veya mimari kat planı var mı (bilgisayar ortamında cad/cam çizimi olarak veya pdf formatında)
  5. İşyerinde forklift, şarjlı transpalet istasyonu veya mazot deposu var mı
  6. Kimyasalların depolandığı bölüm ve atık boş ambalajların tutulduğu atık alan var mı
  7. İşletmede LPG Asetilen, Oksijen tüpü kullanılıyor mu muhafaza barınağı var mı
  8. Yangın Havalandırma ve Elektrik tesisat periyodik kontrol raporlar var mı. Ex-proof ekipman var mı
  9. Amonyaklı soğutma sistemi mevcut mu?
  10. Doğalgazla çalışan ekipman var mı (Kalorifer, buhar, kızgın yağ kazanı, metal tavlama fırını vs)

İstanbul 3. Havalimanında bulunan 15.620 Litre hacmindeki -196 derecede çalışan LNG kriyojenik tankları için patlamadan korunma dokümanı hazırlanmıştır.